Karel Appel - De Opera

Zijn decors voor De Nationale Opera
20 februari tot en met 16 mei

In 1994 nodigde de artistiek directeur van de De National Opera Pierre Audi, Karel Appel uit om het decor te ontwerpen voor een Nederlandse opera van componist Guus Janssen naar het verhaal van de Ark van Noach geprogrammeerd voor het Holland Festival in 1994. Deze in alle facetten vernieuwende productie werd laaiend enthousiast door pers en publiek ontvangen en leverde meteen een nieuwe samenwerking tussen Appel en Audi op een jaar later: De wereldvermaarde opera Die Zauberflöte van Mozart was nu het onderwerp. Deze groteske Zauberflote was wederom een succes en ging een jaar later in reprise in 2003 nogmaals en schitterde in 2005 ook nog op de Salzburger Festspiele.

Nu 10 jaar na het overlijden van Karel Appel haalt het Cobra Museum voor Moderen Kunst in samenwerking met de De Nationale Opera de decorstukken uit de depots om ze de volle spotlight te geven. De decors staan in het Cobra Museum centraal of stonden ze dat ook al in 1994? Paul Luttikhuis schreef destijds in de NRC over Noach; ‘Hoe goed Visser en McFadden ook zongen, toch is het de vraag of de werkelijke hoofdrolspeler in Noach niet het decor is. Voor de derde keer sinds 1991 heeft de Nederlandse Opera decors laten ontwerpen door een beeldend kunstenaar. De strakke ijzerconstructies van Jannis Kounellis voor Die Glückliche Hand/Neither (1991) waren fraai van vorm maar hadden nauwelijks een eigen betekenis, de gigantische poppen van Georg Baselitz voor Punch & Judy (1993) vormden eerder een belemmering voor de regie dan een steun in de rug. De overdaad aan vormen en kleuren die Karel Appel bedacht voor Noach lijken daarentegen onmisbaar voor deze opera’.
Roland de Beer schreef in de Volkskrant: Sterren van de avond waren niet alleen Appels amoebe-achtige verbeeldingen van het zeepaard, de boktor en het kistkalf. Ook de dodo mocht er zijn. Aan de vreugde werd bijgedragen door een vonken sproeiende regenboog. Een oranje walvis op wieltjes was de metgezel van een kakelende en wenende, als kermislekkernij uitgedoste Vrouwe Noachs die streed tegen een niets ontziende Echtgenoot.

Karel Appel
De samenwerking die Appel was aangegaan met de opera was kenmerkend voor zijn carrière. Geen uitdaging was hem te groot. Met enthousiasme nam hij op 73 jarige leeftijd de handschoen op om in samenwerking met de decorbouwers van de De Nationale Opera een serie van wonderlijke fantasiedieren, mythologische figuren en enorme theaterdoeken te creëren. De decorstukken zijn bijzonder kleurrijk en getuigen van de expressieve, directe stijl die zo kenmerkend is voor Appel. Concrete en instinctieve kunst over de grote menselijke thema’s die ook binnen de Opera centraal staan. Speciaal voor deze tentoonstelling zijn diverse stukken door dezelfde medewerkers van de opera gerestaureerd.

In de tentoonstelling worden tevens een televisiebewerking van de NTR uit 1999 van Noach getoond en een registratie van Die Zauberflöte. Uitgebreide documentatie van het maakproces in het atelier van de De Nationale Opera en persrecensies uit die tijd geven de bezoeker een compleet beeld van deze enigszins vergeten episode uit Karel Appel’s kunstpraktijk.

 
top

COBRA OPEN COLLECTION PROGRAMME DOOR BANK&RAU

Maart 2015

Het Deense kunstenaarsduo Bank&Rau uit Kopenhagen is door het Cobra Museum uitgenodigd om een eigentijdse collectiepresentatie te maken vanuit hun eigen unieke visie. De collectie van het museum, de verhalen die erbij horen en de geschiedenis van de Cobra beweging met bijbehorende archiefstukken zijn de bouwstenen waarmee Bank&Rau konden werken. Dat hebben ze aangevuld met eigen werk, geïnspireerd op de collectie en dit vormt samen een nieuwe totaalinstallatie waarmee zij de bezoekers het verhaal van Cobra vertellen op een volstrekt unieke wijze.

Een overkoepelend gegeven in de praktijk van Bank&Rau (Lone Bank & Tanja Rau) is handwerk en folkloristische elementen. Door middel van het opzij schuiven van traditie en alles dat wij als vanzelfsprekend ervaren (in een museum), poogt Bank&Rau de traditionele presentatie opnieuw vorm te geven.

Het Open Collection programma van het Cobra Museum is een onderzoek in praktijk waarbij hedendaagse makers worden uitgenodigd de collectie van het museum te openen en en van nieuwe impulsen te voorzien. Het Open Collectie programma wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds. Het Danish Arts Council, SVFK (Danish Art Workshop) en SKF (Danish Art Foundation) ondersteunen de presentatie van Bank&Rau.

 

CoBrA collectie

Te zien vanaf 17 maart

• Samenwerkingen
• Nieuwe aanwinsten

Het Cobra Museum toont haar eigen collectie steeds in vernieuwde opstellingen om daarmee de reikwijdte van de internationale Cobra beweging te benadrukken èn de dynamiek tussen de verschillende groepsleden. In deze collectiepresentatie is er bijzondere aandacht voor de samenwerking tussen dichters en schilders van de beweging. De relatie tussen tekst en beeld speelde vanaf de oprichting van Cobra een belangrijke rol.

Drie onderdelen vormen een primeur: een recente schenking van kunst van de toonaangevende Deense CoBrA kunstenaar Carl-Henning Pedersen, een schenking van de Schotse CoBrA kunstenaar Stephen Gilbert en een nieuwe langdurige bruikleen van het Nederlandse CoBrA-lid Jan Nieuwenhuijs.

header